या ' *फुलांच्या*' गंधकोषी सांग तू आहेस ना ? : -
🌸 🌹 🌺 🌷
निसर्गाने ज्या अनेक विविध गोष्टी 'मुक्त हस्ताने' या सृष्टीला दिल्या आहेत त्यातील एक नाजूक आणि सर्वांनाच आवडणारी गोष्ट म्हणजे 'फुल' . मानवी स्वभावानुसार अनेकांना अनेक वेगवेगळी फुले भुरळ घालतात . आपल्याला अशी वेगवेगळी फुले आवडतात मग देवांनाही आवडत असावीत म्हणून एखादे विशिष्ट 'फुल' विशिष्ट देवाचे लाडके असे सुसंगीत वर्गीकरण या मानवानेच केले असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
तर या फुलांचे प्रकार , वगैरे या शास्त्रीय प्रकारात न पडता वेगवेगळ्या गाण्यातून , कवितेतून ही फुले ओंजळीत घेण्याचा हा एक छोटा प्रयत्न
या फुलांची 'धुंदी' गीतकार / संगीतकारांना आली की मग मुक्या भावना ही किती छान शब्द रूप घेऊन येतात बघा :👉🏼
*तुझ्या जीवनी नीतीची जाग आली*
*माळरानी या प्रीतीची बाग झाली*
*सुखी आज माझ्या सुखाचा उखाणा*
*धुंदी कळ्यांना धुंदी फुलांना*, शब्दरूप आले मुक्या भावनांना
एक चिरंतन धडा आपल्या शामला देताना त्याची आई त्याला म्हणते
" शाम , पायाला घाण लागू नये म्हणून इतका जपतोस, तसे मनाला ही घाण लागू नये म्हणून जप हो .
या घटनेला साक्षीही *फुलेच* होती कारण हे सर्व संभाषण 'देवाची फुले' काढण्यावरूनच झालं होतं.
चला थोडं पुराणात ही डोकावू . पारिजातक फुलाविषयी
पारिजातका विषयी ब-याच आख्याईका आपल्या संस्कृतीत ऐकीवात आहेत..जसे की एकदा देवर्षी नारदाने, श्री कृष्णाला पारिजातकाची फुले भेट म्हणुन दिलीत. श्री कृष्णाला ती खुप आवडलीत.. त्यांनी ती रुक्मिणीला दिलीत. रुक्मिणी पारिजातकाची फुले पाहुन हरखुन गेली आणि तीने लगेच ती आपल्या केसात माळलीत. ही वार्ता सत्यभामे पर्यंत पोहचताच तीला खुप राग आला आणि तीने श्री कृष्णाजवळ हट्टच धरला की मला हा वृक्ष आपल्या वाटीकेत लावायचे आहे. श्री कृष्णाचे सत्यभामेच्या हट्टा पुढे काही एक चालले नाही.त्याने इंद्राशी युद्ध करुन
हे वृक्ष मिळवले आणि सत्यभामेने ते मोठ्या आनंदाने आपल्या वाटिकेत लावले. पण झाले असे के वृक्ष सत्यभामेच्या वाटिकेत आणि फुलांचा सडा मात्र रुक्मिणीच्या अंगणात पडत असे. त्यामुळे देखिल सत्यभामेचा, रुक्मिणी बद्दल चा मत्सर वाढतच गेला.. ( *माहिती संग्रहित*) .
यावरचे मराठी नाट्यगीत
' *बहरला पारिजात दारी, फुले कां पडती शेजारी* '
पारिजातकावरचे आणखी एक गाणे:-
*परसात पारिजातकाच्या सडा पडे*
*कधी फुल वेचायला नेशील तू गडे*
*कपिलेच्या दुधावर मऊ दाट साय*
*माया माझ्यावर दाट जशी तुझी माय*
पाडगावकर आपल्या एका बाल कवितेत बघा काय म्हणतात -
*टप टप पडती अंगावरती प्राजक्ताची फुले, भिर भिर भिर भिर त्या तालावर गाणे आमुचे जुळे*
कवितेचा विषय निघाला म्हणून ना. धो महानोर याची एक कविता
*फुलात न्हाली पहाट ओली , क्षितिजावर चंद्र झुले*
*नभात भुकल्या केशरियाचे रंग फुलावर ओघळले*
जे न देखे रवी , ते देखे कवी , बघा या गाण्यात चक्क पावसाचे फुल केलंय
" *माळते माळते माळते मी माळते*
*केसात पावसाची फुले मी माळते*
काही मराठी गाण्यात फुल कशी डोकावलीत बघा
*समईच्या शुभ्र कळ्या ...*
*गंध फुलांचा गेला सांगून ...*
*मोगरा फुलला ...*
*स्वप्नातल्या कळ्यांनो उमलू नकाच केव्हा ...*
*बगळ्यांची माळ ' फुले ' अजुनी अंबरात*..
*या बाई या बकुळीच्या झाडाखाली ...*
*चाफा बोलेना..*
रानफुले लेऊन सजल्या या हिरव्या वाटा ( तुझे गीत गाण्यासाठी)
ही काही गाणी ( साभार: *सुमेधा दातार*)
*गुलाबाची* कली बघा हल्दीनं माखली
आली लाली गोऱ्या गाली उतू उतू चालली
लपविलास तू हिरवा चाफा
चंपा चमेली की जाई अबोली , पहा माझी वहिनी अशी
कळले काही तुला कळले काही मला
लाल आला तुरा गुलमोहरा , हाच प्रीतीचा पहिला इशारा
घाई नको बाई अशी
आले रे बकुळफुला
आणि हे एक माझ्या आवडीचे
*दावा कोकणची निळी निळी खाडी*
*दोन्ही तीराला हिरवी हरवी झाडी*
*भगवा अबोली फुलांचा ताटवा*
*तिच्या घोवाला कोकण दाखवा*
छोट्या छोट्या कीटकांना ही फुले आवडतात. मग तो कमळीच्या(🌷) मागे लागलेला ' *नादान भवरा* असो किंवा ' *फुल' पाखरू* असो ' *छान किती दिसते'* ना ?
हिंदी मध्ये एक दोन संदर्भ सांगतो. दुरदर्शनवरचा एक प्रसिद्ध कार्यक्रम ' *फुल खिले है गुलशन गुलशन*' आणि सादरकरणा-या ' तबस्सूम ' यांचा चेहरा एका टवटवीत फुलाला लाजवेल असा , मन प्रसन्न करणारा आणि एक गाणे
' *फुलों ' का तारोका सबका कहना है , एक हजारो मे मेरी बहना है* - बघा म्हणजे आपल्या बहिणीची महती सांगायला ता-यांबरोबर साक्षात फुलांची साक्ष.
' फुल और काटे' नावाचा एक हिंदी सिनेमा येऊन गेला . नाही हा संदर्भ एवढ्याच साठी की 'फुल आणि काटे' या शब्दांचाच उल्लेख असलेले एक मराठी नाट्यगीत . जीवनाचा दृष्टिकोन सांगणारे , आशावादी राहण्यास शिकवणारे
' *काटा रुते कुणाला, मज फुल ही रुतावे, हा हा हा हा दैव योग आ ss s हे*
मंडळी हा फुलांचा संगीतरूपी ताटवा तुम्हाला आवडला असेल अशी आशा करतो. काही फुले माळायची राहून ही गेली असतील . हा लेख वाचून यातील एक तरी गाणे तुम्ही आज दिवसभरात गुणगुणलेत किंवा इथे उल्लेख न केलेली फुलांची गाणी तुम्हाला आठवली तरी या लेखाचे सार्थक झाले असे म्हणेन.
लेखनमालेच्या शेवट या ओळींनी
*वेगवेगळी फुले उमलली रचूनी त्याचे झेले*
*एकमेकांवरी उधळले गेले .... गेले ते दिन गेले*
🙏🏻🌺
( फुलंकित ) अमोल केळकर 📝
poetrymazi.blogspot.in
🌸 🌹 🌺 🌷
निसर्गाने ज्या अनेक विविध गोष्टी 'मुक्त हस्ताने' या सृष्टीला दिल्या आहेत त्यातील एक नाजूक आणि सर्वांनाच आवडणारी गोष्ट म्हणजे 'फुल' . मानवी स्वभावानुसार अनेकांना अनेक वेगवेगळी फुले भुरळ घालतात . आपल्याला अशी वेगवेगळी फुले आवडतात मग देवांनाही आवडत असावीत म्हणून एखादे विशिष्ट 'फुल' विशिष्ट देवाचे लाडके असे सुसंगीत वर्गीकरण या मानवानेच केले असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
तर या फुलांचे प्रकार , वगैरे या शास्त्रीय प्रकारात न पडता वेगवेगळ्या गाण्यातून , कवितेतून ही फुले ओंजळीत घेण्याचा हा एक छोटा प्रयत्न
या फुलांची 'धुंदी' गीतकार / संगीतकारांना आली की मग मुक्या भावना ही किती छान शब्द रूप घेऊन येतात बघा :👉🏼
*तुझ्या जीवनी नीतीची जाग आली*
*माळरानी या प्रीतीची बाग झाली*
*सुखी आज माझ्या सुखाचा उखाणा*
*धुंदी कळ्यांना धुंदी फुलांना*, शब्दरूप आले मुक्या भावनांना
एक चिरंतन धडा आपल्या शामला देताना त्याची आई त्याला म्हणते
" शाम , पायाला घाण लागू नये म्हणून इतका जपतोस, तसे मनाला ही घाण लागू नये म्हणून जप हो .
या घटनेला साक्षीही *फुलेच* होती कारण हे सर्व संभाषण 'देवाची फुले' काढण्यावरूनच झालं होतं.
चला थोडं पुराणात ही डोकावू . पारिजातक फुलाविषयी
पारिजातका विषयी ब-याच आख्याईका आपल्या संस्कृतीत ऐकीवात आहेत..जसे की एकदा देवर्षी नारदाने, श्री कृष्णाला पारिजातकाची फुले भेट म्हणुन दिलीत. श्री कृष्णाला ती खुप आवडलीत.. त्यांनी ती रुक्मिणीला दिलीत. रुक्मिणी पारिजातकाची फुले पाहुन हरखुन गेली आणि तीने लगेच ती आपल्या केसात माळलीत. ही वार्ता सत्यभामे पर्यंत पोहचताच तीला खुप राग आला आणि तीने श्री कृष्णाजवळ हट्टच धरला की मला हा वृक्ष आपल्या वाटीकेत लावायचे आहे. श्री कृष्णाचे सत्यभामेच्या हट्टा पुढे काही एक चालले नाही.त्याने इंद्राशी युद्ध करुन
हे वृक्ष मिळवले आणि सत्यभामेने ते मोठ्या आनंदाने आपल्या वाटिकेत लावले. पण झाले असे के वृक्ष सत्यभामेच्या वाटिकेत आणि फुलांचा सडा मात्र रुक्मिणीच्या अंगणात पडत असे. त्यामुळे देखिल सत्यभामेचा, रुक्मिणी बद्दल चा मत्सर वाढतच गेला.. ( *माहिती संग्रहित*) .
यावरचे मराठी नाट्यगीत
' *बहरला पारिजात दारी, फुले कां पडती शेजारी* '
पारिजातकावरचे आणखी एक गाणे:-
*परसात पारिजातकाच्या सडा पडे*
*कधी फुल वेचायला नेशील तू गडे*
*कपिलेच्या दुधावर मऊ दाट साय*
*माया माझ्यावर दाट जशी तुझी माय*
पाडगावकर आपल्या एका बाल कवितेत बघा काय म्हणतात -
*टप टप पडती अंगावरती प्राजक्ताची फुले, भिर भिर भिर भिर त्या तालावर गाणे आमुचे जुळे*
कवितेचा विषय निघाला म्हणून ना. धो महानोर याची एक कविता
*फुलात न्हाली पहाट ओली , क्षितिजावर चंद्र झुले*
*नभात भुकल्या केशरियाचे रंग फुलावर ओघळले*
जे न देखे रवी , ते देखे कवी , बघा या गाण्यात चक्क पावसाचे फुल केलंय
" *माळते माळते माळते मी माळते*
*केसात पावसाची फुले मी माळते*
काही मराठी गाण्यात फुल कशी डोकावलीत बघा
*समईच्या शुभ्र कळ्या ...*
*गंध फुलांचा गेला सांगून ...*
*मोगरा फुलला ...*
*स्वप्नातल्या कळ्यांनो उमलू नकाच केव्हा ...*
*बगळ्यांची माळ ' फुले ' अजुनी अंबरात*..
*या बाई या बकुळीच्या झाडाखाली ...*
*चाफा बोलेना..*
रानफुले लेऊन सजल्या या हिरव्या वाटा ( तुझे गीत गाण्यासाठी)
ही काही गाणी ( साभार: *सुमेधा दातार*)
*गुलाबाची* कली बघा हल्दीनं माखली
आली लाली गोऱ्या गाली उतू उतू चालली
लपविलास तू हिरवा चाफा
चंपा चमेली की जाई अबोली , पहा माझी वहिनी अशी
कळले काही तुला कळले काही मला
लाल आला तुरा गुलमोहरा , हाच प्रीतीचा पहिला इशारा
घाई नको बाई अशी
आले रे बकुळफुला
आणि हे एक माझ्या आवडीचे
*दावा कोकणची निळी निळी खाडी*
*दोन्ही तीराला हिरवी हरवी झाडी*
*भगवा अबोली फुलांचा ताटवा*
*तिच्या घोवाला कोकण दाखवा*
छोट्या छोट्या कीटकांना ही फुले आवडतात. मग तो कमळीच्या(🌷) मागे लागलेला ' *नादान भवरा* असो किंवा ' *फुल' पाखरू* असो ' *छान किती दिसते'* ना ?
हिंदी मध्ये एक दोन संदर्भ सांगतो. दुरदर्शनवरचा एक प्रसिद्ध कार्यक्रम ' *फुल खिले है गुलशन गुलशन*' आणि सादरकरणा-या ' तबस्सूम ' यांचा चेहरा एका टवटवीत फुलाला लाजवेल असा , मन प्रसन्न करणारा आणि एक गाणे
' *फुलों ' का तारोका सबका कहना है , एक हजारो मे मेरी बहना है* - बघा म्हणजे आपल्या बहिणीची महती सांगायला ता-यांबरोबर साक्षात फुलांची साक्ष.
' फुल और काटे' नावाचा एक हिंदी सिनेमा येऊन गेला . नाही हा संदर्भ एवढ्याच साठी की 'फुल आणि काटे' या शब्दांचाच उल्लेख असलेले एक मराठी नाट्यगीत . जीवनाचा दृष्टिकोन सांगणारे , आशावादी राहण्यास शिकवणारे
' *काटा रुते कुणाला, मज फुल ही रुतावे, हा हा हा हा दैव योग आ ss s हे*
मंडळी हा फुलांचा संगीतरूपी ताटवा तुम्हाला आवडला असेल अशी आशा करतो. काही फुले माळायची राहून ही गेली असतील . हा लेख वाचून यातील एक तरी गाणे तुम्ही आज दिवसभरात गुणगुणलेत किंवा इथे उल्लेख न केलेली फुलांची गाणी तुम्हाला आठवली तरी या लेखाचे सार्थक झाले असे म्हणेन.
लेखनमालेच्या शेवट या ओळींनी
*वेगवेगळी फुले उमलली रचूनी त्याचे झेले*
*एकमेकांवरी उधळले गेले .... गेले ते दिन गेले*
🙏🏻🌺
( फुलंकित ) अमोल केळकर 📝
poetrymazi.blogspot.in
